Kiểm tra loa đấu ngược pha bằng âm thử và nút đảo pha
Kiểm tra loa đấu ngược pha (ngược cực) bằng sine trầm và nút đảo pha: nghe tiếng bass mỏng hay đầy để biết cặp loa đấu đúng hay sai, cách sửa.
Loa đấu ngược pha là gì?
Loa đấu ngược pha (kiem tra loa nguoc pha) là khi dây dương (+) và âm (−) của một loa trong cặp bị đấu lộn. Khi đó màng loa này đẩy ra thì màng loa kia hút vào, nên tại chỗ ngồi nghe giữa hai loa, sóng âm của hai bên triệt tiêu một phần.
Phần bị triệt tiêu nhiều nhất là tiếng trầm, vì ở dải này hai kênh gần như giống hệt nhau. Kết quả: bass mỏng, giọng hát không đứng giữa, hình ảnh âm thanh nhòe. Mỗi loa nghe riêng vẫn bình thường, vì vậy lỗi này rất dễ bị bỏ qua.
Cách kiểm tra loa ngược pha bằng nút đảo pha
- Ngồi đúng chỗ nghe, chính giữa và cách đều hai loa.
- Mở công cụ test loa, tai nghe, chọn Sine, bấm mốc 100 trong hàng tần số có sẵn và chọn kênh Giữa để hai loa phát cùng một tín hiệu.
- Bấm Phát, nghe vài giây và nhớ độ đầy của tiếng trầm.
- Bật Đảo pha kênh phải rồi nghe lại. Bật tắt vài lần để so.
- Đọc kết quả: bật đảo pha mà tiếng trầm mỏng hẳn đi, loãng ra hai bên thì cặp loa đang đấu đúng. Bật đảo pha mà tiếng trầm lại đầy và tụ giữa hơn lúc tắt thì một loa đang đấu ngược.
Vì sao nên thử bằng sine tần số thấp?
Ở 100 Hz, bước sóng dài khoảng 3,4 m, lớn hơn khoảng cách giữa hai loa trong phòng thường gặp, nên hai loa ngược pha triệt tiêu nhau gần như ở mọi chỗ ngồi. Tiếng mỏng đi vì thế nghe rất rõ.
Ở tần số cao, bước sóng chỉ vài cm, chỗ cộng chỗ trừ thay đổi theo từng cử động đầu, nên cảm nhận không ổn định. Nếu loa quá nhỏ không phát rõ 100 Hz, thử 150 Hz hoặc 200 Hz.
Sửa loa đấu ngược pha thế nào?
- Tắt amply hoặc loa trước khi động vào dây.
- Tìm dấu phân biệt trên dây loa: một sợi thường có vạch, chữ in hoặc màu khác. Đầu nào nối cực đỏ (+) ở amply thì cũng phải nối cực đỏ (+) ở loa.
- Chỉ đảo hai đầu dây ở một loa, không đảo cả hai.
- Bật lại và làm lại bài thử với nút đảo pha để xác nhận.
Không đọc được dấu trên dây? Tháo dây khỏi amply, chạm nhanh một viên pin vào hai đầu dây: nếu màng loa trầm bật ra ngoài thì đầu nối cực dương của pin chính là dây dương. Chỉ chạm thật nhanh.
Tai nghe có bị ngược pha không?
Hiếm, trừ tai nghe đã tự hàn lại dây. Phép thử bằng tiếng trầm ở trên chỉ đúng với loa ngoài, vì âm của hai loa trộn vào nhau trong không khí. Với tai nghe, mỗi tai nhận một kênh riêng nên tiếng trầm không triệt tiêu; bật đảo pha chỉ làm âm nghe lạ, nhòe và khó định vị. Muốn kiểm tra tai nghe, hãy test trái phải thay vì thử pha.
Hệ thống có loa sub thường có thêm nút phase (0 và 180 độ) trên sub. Chọn vị trí nào làm tiếng trầm ở chỗ ngồi nghe đầy hơn thì giữ vị trí đó.
Nguồn chính
Loa đấu ngược pha có làm hỏng loa không?
Không. Đấu ngược pha không gây hại cho loa hay amply, nó chỉ làm tiếng trầm bị triệt tiêu và hình ảnh âm thanh nhòe đi. Sửa lại là nghe bình thường ngay.
Loa máy tính có cần kiểm tra pha không?
Loa máy tính và soundbar có dây nối cố định từ hãng nên hiếm khi bị ngược pha. Lỗi hay gặp ở loa rời đi dây riêng, loa xe hơi và loa sub.
Bật tắt đảo pha mà nghe như nhau thì sao?
Thường do loa không phát nổi tần số đang thử hoặc phòng quá vang. Thử lại ở 150 đến 200 Hz, ngồi gần hơn và chính giữa hai loa.
